L-ikbar misteru ta' l-istorja ta' l-ilsien Malti huwa x'kienu jitkellmu n-nies qabel ma tgħallmu l-Għarbi Sqalli ta' l-Aglabiti. M'għandniex ħjiel ċar ta' Puniku fil-Malti ta' llum, u l-argumenti favur sostrat Latin jew Grieg ftit li xejn irieġu.